Sri Lanka

ΙΣΤΟΡΙΚΑ 16000 π.Χ.: Οι πρωτοι κατοικοι του νησιου ειναι οι Veddah, κυνηγοι-συλλεκτες, απογονοι ανθρωπων της λιθικης εποχης. 6ος αιωνας π.Χ.: Οι πρωτοι Senhalesi εγακταστουνται στο Sri Lanka, ψαραδες και εμποροι απο την βορειο Ινδια. 4ος αιωνας π.Χ.: Ο πριγκιπας Vijaya, εξοριζεται απο το βασιλειο του στη βορειο Ινδια. Μαζι με ενα πληρωμα 700 εμπιστων του, τον αμολουν με χαλασμενα πλοια στον Ινδικο ωκεανο για να βρει σιγουρο θανατο. Τελικα καταφερνουν να στεριασουν στο δυτικο μερος του Sri Lanka, οπου δημιουργει το πρωτο βασιλειο των Senhalesi, με πρωτευουσα το Anuradhapura. Οι Senhalesi εκδηλωνωνται εξαιρετικοι αγροτες. Τα συστηματα αρδευσης και τα δημοσια μπανια φροντιζουν για την υγεια του πλθυσμου. Η πολη ακμαζει γρηγορα. 3ος αιωνας π.Χ.: Ο κυριαρχος της Ινδιας, Ashoka, φερνει το Βουδισμο στο Sri Lanka. 2ος-1ος αιωνας π.Χ.: Οι πρωτοι Tamil, Ινδικη φυλη απο τη νοτια Ινδια εγκασταστουνται στο βορειο μερος του Sri Lanka, απο οπου οργανωνουν εκστρατειες εναντιον του βασιλειου Anuradhapura. Ο βασιλειας Valagambahu αναγκαζεται να εγκαταληψει την πρωτευουσα, βουδιστες μοναχοι του προσφερουν προστασια. Αργοτερα ξανακερδιζει τον ελεγχο απο την πολη. Οι σχεσεις μεταξυ Senhalesi και βουδισμου δενουν. 371 μ.Χ.: Το δοντι του Βουδα, κειμηλιο μεγαλης θρησκευτικης αξιας, μεταφερεται σε ναο στο Anuradhapura. Οποιος ελεγχει το δοντι ελεγχει το βασιλειο των Senhalesi.
5ος αιωνας μ.Χ.: Ο πριγκιπας Kasyapa, δολοφωνωντας τον πατερα του και εξοριζοντας τον μεγαλυτερο αδερφο του, Mugalan, παιρνει την εξουσια. Μεταφερει την κατοικια του στο καλυτερα οχυρομενο Sigirya, μοναστηρι χτισμενο σε γιγαντιο φυσικο βραχο απο μαγμα. Ο Mugalan τελικα ξανακερδιζει το θρονο με τη βοηθεια Ινδων μισθοφορων.
5ος αιωνας μ.Χ. - 11ος αιωνας μ.Χ.: Οι Tamil του νησιου, συνεχιζουν να διεισδυουν μια φορα μετα την αλλη στο βασιλειο των Senhalesi, λεηλατωντας το Anuradhapura. Οι βασιλειαδες αποκαταστουν καθε φορα με τη βοηθεια των κατοικων, που δουλευουν υπο συνθηκες σκλαβιας. Παραλληλα εγκαταστουνται Ισλαμιστες σε διαφορα κομματια του νησιου.
11ος-12ος αιωνας μ.Χ.: Ο βασιλειας Vijayabahu μεταφερει την πρωτευουσα πιο νοτια, στο Pollonaruwa. Ο διαδοχος του, ο φιλοπολεμος Parakramabahu, εξαντ 1505 μ.Χ.: Οι Πορτογαλλοι φτανουν. Αρχικα με φιλικες προθεσεις, προσπαθουν να αναπτυξουν μονοπωλιο στην αγορα μπαχαρικων. Η απαιτητικη τους σταση και οι συνεχες προσπαθειες ιεραποστολων να εκχριστιανισουν τον πληθυσμο χειροτερεψαν τις διπλοματικες σχεσεις. Μετα απο πολλα επισοδια, οι Πορταγαλλοι ξεκινουν πολεμο, κατακτωντας το Tamil βασιλειο του Jaffna, το Sinhalese βασιλειο του Kotte, οπως και ολοκληρη τη δυτικη ακτη. Οποιος αντιστεκεται στον εκχριστιανισμο καταδιωκεται. Εκκλησιες χτιζονται, ναοι καταστρεφονται, Βουδιστες, Ινδουιστες και Μουσουλμανοι εγκαταλειπουν τα σπιτια τους η σκοτωνονται. Μονο το βασιλειου του Kandy αντιστεκεται τις επιθεσεις.
1602 μ.Χ.: Οι Ολλανδοι κατακτουν τα πορτογαλλικα εδαφη στο Sri Lanka και σχεδον ολο το νησι. Διπλωματικες σχεσεις με το βασιλειο του Kandy εξασφαλιζουν το μονωπολιο σε μπαχαρικα.
1796 μ.Χ.: Μετα την κατακτηση της Ολλανδιας απο τη Γαλλια, η Ολλανδια παραχωρει τα εδαφη της στους Αγγλους για να μη πεσουν στα χερια των Γαλλων.
1815 μ.Χ.: Ενω το Kandy αποκρουει τις πρωτες επιθεσεις των Αγγλων, η δυσαρεσκεια του λαου κατα του βασιλεια το φερνει στα χερια της Βρετανιας. Ολο το νησι πεφτει στα χερια των Αγγλων.
1832 μ.Χ.: Αγγλικα γινονται η επισιμη γλωσσα. Δημιουργουνται χωραφια καφε (αργοτερα τσαι), τα προιοντα εξαγονται στην Αγγλια.
1843-1859 μ.Χ.: Μια και οι ντοπιοι αρνουνται να δουλεψουν στα χωραφια, οι Αγγλοι εισαγουν Tamil απο την Ινδια ως φτηνα εργατικα χερια, το (καμια σχεση με τους Tamil του βασιλειου Jaffna)
1915-1919 μ.Χ.: Οι φωνες εναντιον της αγγλικης κατοχης δυναμωνουν. Οι Αγγλοι φυλακιζουν η εξοριζουν αρχηγους του κινηματος. 1931 μ.Χ.: Πρωτη αγγλικη κυβερνηση με συμμετοχη ντοπιων
1948 μ.Χ.: Οπως η Ινδια, το Sri Lanka κερδιζει την ανεξαρτησια του. Σε ολους εκτως των plantation Tamil διδεται ηπικωοτητα. Με αυτο τον τροπο οι Senhalesi εξασφαλιζουν ευκολα την πλειοψηφια στην κυβερνηση.
1956 μ.Χ.: Sinhala γινεται η πρωτευων γλωσσα στο Sri Lanka. Το χασμα μεταξυ Tamil και Senhalesi μεγαλωνει.
1970-1980 μ.Χ.: Με διαφορους νομους μειωνεται το ποσοστο Tamil στον κρατικο τομεα και πανεπηστημια. Βουδισμος καταγραφεται ως πρωτευων θρησκεια του κρατους. Πρωτες εξεργεσεις Tamil. Η τεροριστικη μοναδα των Tamil Tigers (LTTE) που στοχευει την ανεξαρτησια των Tamil, δυναμωνει.
1983 μ.Χ.: Ενα στρατιωτικο σωμα Sinhalese πεφτει σε ενεδρα των Tamil Tigers. Ως απαντηση χιλιαδες Tamil καταδιωκονται και σκοτωνονται σε ολο το νησι. Ο πληθυσμος χωριζεται, Tamil (και Tamil Tigers) στο βορρα στη περιοχη γυρω απο Jaffna, στο υπολοιπο νησι Sinhalese. 1987-1989 μ.Χ.: Η κυβερνηση ζηταει τη βοηθεια της Ινδιας για να διατηρηθει καποια ειρηνη. Πολλους Senhalesi δυσαρεστει η παρουσια Ινδικου στρατου, που ακολουθει τη δικη της agenda. Ως αντιδραση, το κουμουνιστικο κομμα Senhalesi, JVP, παιρνει τον ελεγχο μεγαλου μερους του Sri Lanka μεσω των μελων της, που ενεργουν undercover σε ολες τις ακρες του νησιου. Η κυβερνηση ανιχνευει ενα-ενα τους αρχηγους του κινηματος, εξοντωνοντας τελικα το νουμερο 1, το 1989. Απωλειες: 60000 νεκροι.
1990 μ.Χ.: Οι Ινδοι φευγουν, ο πολεμος μεταξυ Tamil Tigers και κυβερνηση συνεχιζεται.
2004 μ.Χ.: Το tsunami φερει μεγαλες καταστροφες στις παραθαλασσιες περιοχες. 30.000 νεκροι.
2009 μ.Χ.: Μετα απο πολλες αποτυχεμενες προσπαθειες ειρηνης, πολεμο και 70.000 νεκρους, η κυβερνηση διαλυει τους Tamil Tigers.

ΔΙΑΦΟΡΑ

Για να καταλαβει καποιος το Sri Lanka πρεπει να αρχισει με τις εθνικοτητες. Η πλειοψηφια (74%) ειναι Sinhalese, απογονοι των πρωτων Ινδων που εγκατασταθηκαν στην Ινδια. Η γλωσσα τους λεγεται Sinhalese. Η θρησκεια τους ειναι ο Βουδισμος, δεμενος παραδοσιακα με την κυβερνηση. Σημαντικη εθνικοτητα αποτελουν οι Tamil (18%) και ειναι καθε αυτο Ινδουιστες. Αυτοι επισης χωριζονται σε 2 ομαδες: Οι μεν ειναι απογονοι Ινδων απο τη νοτιο Ινδια, που εγκατασταθηκαν στο βορειο μερος του Sri Lanka, οι δε ειναι οι λεγομενοι 'plantation Tamil' τους οποιους εφεραν οι Βρετανοι το 19ο αιωνα για να δουλεψουν στα χωραφια ως λιγο-πολυ σκλαβοι. Ενα μικρο ποσοστο (9%), ειναι μουσουλμανοι, απογωνοι εμπορων απο Ινδια και Αραβια.
Οι σχεσεις μεταξυ Tamil και Ινδων ειναι και ηταν σχετικα αρμονικες. Διαφορα επισοδια, στημενα απο διευθαρμενους, κυριως Sinhalese πολιτικους, που σκοπευαν μονο να διατηρησουν την δυναμη και τους ψηφους τους, οπως και η μαχη για εργατικες θεσεις στον 20ο αιωνα δημιουργησαν χασματα μεταξυ των εθνικοτητων, που οδηγισε στον εμφυλιο πολεμο. Το να κρυβεις τα αληθινα προβληματα πισω απο ρατσιστικο μισος δεν ειναι πρωτακουστο φαινομενο στην ιστορια. Μετα το τελος του πολεμου το 2009 ο πληθυσμος ειναι ανακουφισμενος και ολο και πιο πολυ περιφρωνουν σημερα τους πολιτικους. Οι plantation Tamil ζουν ακομα στο οριο σκλαβιας. Ενω κατεχουν τα ιδια δικαιωματα, ειναι αμορφωτοι και δουλευουν για ελαχιστο μισθο στα χωραφια. Τα παιδια αμελουν το σχολειο για να βοηθισουν τους γονεις. Η κυβερνηση δεν ενδιαφερεται να βελτιωσει τις συνθηκες διαβιωσης των plantation Tamil: Η συγκομηδη του τσαγιου γινεται μονο με το χερι, χρειαζονται φτηνα εργατικα χερια. Οι θρησκειες ειναι κατα μικρο βαθμο επιμειγμενες. Μερικοι θεοι του Ινδουισμου λατρευονται και απο Βουδιστες, ιδιαιτερα οι Vishnu και Ganesh. Ο Χριστιανισμος ειναι ακομα υπαρκτος απο τις εποχες ως ευρωπαικη αποικια. Οι γιορτες ολων των θρησκειων γιορταζονται απο ολους. Οταν παντρευονται ζευγαρια διαφορετικης θρησκειας τα γαμιλεια εθιμα αναμειγνυονται.
Tamil και Sinhala ειναι οι εθνικες γλωσσες, Αγγλικα η δευτερευον.
Ισχυουν η δωρεαν μορφωση και ισοτημια ανθρωπων.
Καστες δεν υπαρχουν παρα μονο κατα μικρο βαθμο στους Tamil, πιο μεγαλο ρολο παιζει η μορφωση και η οικονομικη κατασταση ενος ατομου.
Το προξενειο ειναι ακομα συχνο, η νεοι σημερα διαλεγουν ομως πιο πολυ μονοι τους τον συντροφο.
Οι γυναικες παιζουν ακομα δευτερευον ρολο σε μια σχεση, αν και οι δυτικη επιρροη βελτιωνει την κατασταση. Χηρες δυσκολα ξαναπαντρευονται, χωρισμος ειναι σχεδον αδυνατος απο τη μερια της γυναικας. Εξαιρεση αποτελουν η 'γυναικες καριερας', αποφευγουν να κανουν παιδια νωρις πριν αποκατασταθουν. Και παλι, οσο πιο καλη η οικονομικη κατασταση και το business standing της γυναικας, τοσο πιο λιγο ρολο παιζουν τα παραπανω. Οι τιμες σχεδον διπλασιαστικαν μετα τον πολεμο λογο πληθωρισμου και ανεβασμενων φορων.
Σημερα η οικονομια του κρατος ειναι σχετικα υγειεις, βασιζονται στον τουρισμο, εξαγωγες τσαγιου και υφασματος και βοηθεια απο το εξωτερικο. Δημοσια εργα σε δρομους και οικισιες προχωρουν αργα.
Ο κυριος πληθυσμος ειναι σχετικα φτωχος
Οι περισσοτεροι δεν οδηγουν αυτοκινητο η ταξι για οικονομικους λογους, χρησιμοποιουν λεωφορειο η τρενο. Πορνεια ειναι απαγορευμενη, πολλοι ομως την κρυβουν πισω απο ξενοδοχεια, λαδωνοντας την αστυνομια.
Οι πολιτες του Kandy ειναι ακομα περηφανοι πως ηταν η μοναδικη πολη που δεν επεσε σε μαχη στα χερια ξενης δυναμης.
Οι Αγγλοι ονομαζαν το νησι Ceylon, οι ντοπιοι το γνωριζαν ομως παντα ως Lanka. Η αλλαγη σε Sri Lanka ηρθε με την ανεξαρτησια.
Οι Senhalesi ηταν φημησμενοι για τα συστηματα αρδευσης. Ακομα και σημερα, το νησι ειναι γεματο δεξαμενες, πολλες λειτουργουν ακομα.
Τα χωραφια τσαγιου ηταν καποτε του καφε, μια επιδημια αναγκασε την μετατροπη.
Οι πρωτοι κατοικοι του νησιου, Veddah, υπαρχουν ακομα. Ειναι λιγοτεροι απο 2000 και ζουν παραδοσιακα σε ζουγκλες ως κυνηγοι-συλλεκτες.